باغداران معتقدند که بازار نوبرانه میوه پاییزی سبب می شود تا محصول با قیمت مناسب‌تری به فروش برسد و کشاورزان مزد تلاش‌های یکساله، بازگشت سرمایه و هزینه‌های دیگر به خصوص مصرف کودهای شیمیایی و دستمزد کارگران را بدست آورند، اما این که نارنگی زودرسی که سال گذشته در هر کیلو گرم تا ۷۵ هزار تومان سر باغ خرید و فروش می شد، امسال به کمتر از ۵۵ هزار تومان رسید؛ قیمتی که با هزینه تمام شده تولید این میوه برابری می کند.

باغداران می گویند که امسال هزنیه تولید مرکبات نسبت به سال گذشته سه تا چهار برابر افزایش یافته است، قیمت کود شیمیایی از کیلویی ۱۵۰ هزار تومان به ۶۵۰ هزار تومان، روغن ولک ۲۰ لیتری از یک میلیون ۷۵۰ هزار تومان سال گذشته به پنج میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. قیمت انواع سموم به خصوص کنه کش و همچنین انواع محلول پاشی برای مقابله با مگس میوه تا سه برابر بیشتر شده است.

براساس گزارش میدانی هم اکنون قیمت هر کیلوگرم نارنگی از گونه‌های موسوم به ژاپنی زودرس که یکی از ۱۰ گونه مختلف مرکبات در بازارهای خرده فروش استان است بین ۵۰ تا ۵۵ هزار تومان سر باغ خرید و فروش می‌شود قیمتی که با وجود گرانی نهاده‌های مورد نیاز از جمله سموم، جعبه، دستمزد کارگران، نرخ مرکبات نسبت به مدت مشابه سال قبل در هر کیلو گرم تا ۲۰ هزار تومان پایین تر است. بنابراین به هیچ عنوان رضایت کشاورزان را به دنبال ندارد.

جاماندن مرکبات مازندران از قطار افزایش نرخ مطابق با هزینه تولید درحالی است که قیمت دیگر محصولات کشاورزی به نسبت هزینه تولید برای کشاورزان مقرون به صرفه بوده است، به عنوان نمونه برنج مازندران از کیلویی حدود ۲۰۰ هزار تومان سال گذشته ، امسال در بازار عمده فروشی در شالیکوبی ها به ۴۰۰ هزار تومان رسید اما قیمت نوبرانه نارنگی نه تنها افزایش پیدا نکرده است بلکه حتی قیمت آن نسبت به سال گذشته پایین تر است.

باغداران مازندران تصریح کردند: شک نکنید اگر تعیین تکلیف نرخ مرکبات مازندران که پس از برنج دومین محصول راهبردی در اقتصاد و درآمد کشاورزان این خطه شمالی محسوب می شود، موضوع جدی نشست و جلسات مسوولان مربوطه استانی و ملی برای حل این دغدغه باغداران نشود، در حفظ باغ مرکبات این استان باید تردید کرد.

به نظر می رسد وعده های برزمین مانده از جمله ارتقای وضعیت انبارداری و افزایش صادرات همچنان عامل سقوط قیمت مرکبات در مازندران است، موضوع هایی که همواره مسوولان آن را مطرح می کنند اما در عملیاتی کردن آن برنامه ای ندارند.

بررسی های تاریخی نشان می دهد که هرساله مسوولان استانی و ملی متولی کشاورزی برای جلوگیری از خسارات اقتصادی ناشی از افت قیمت محصولات باغی برنامه‌هایی چون خرید تضمینی مرکبات، ساماندهی بازار و توسعه صادرات را در پیش می گیرند، اما این وعده ها به دلایل مختلف از جمله نبود ظرفیت مناسب انبارداری محصول مرکبات در داخل استان به خصوص در حوزه صادراتی و حتی شرکت‌های مهم بین‌المللی موجب شده تا برنامه‌ریزی‌ها در این بخش از اهداف خود فاصله بگیرد.

نارنگی زودرس مازندران به عنوان نخستین میوه پاییزی پس از گذ از آفت مگس میوه در سطح ۱۲هزار هکتار به مرحله برداشت و عرضه به بازار رسیده است؛ میوه پائیزی که پوست سبزی دارد اما قند آن کامل شده ومزه آن ترش و شیرین است.

طبق آمار رسمی سازمان جهاد کشاورزی مازندران از ۱۱۰ هزار هکتار باغ مرکبات استان، ۲۵هزار هکتار نارنگی است که با توسعه و احیاء باغ مرکبات طی چند سال گذشته سطح باغ های نارنگی زودرس استان به ۱۲ هزار هکتار افزایش یافت.

نارنگی و پرتقال مهم ترین میوه باغ های مازندران هستند و بسته به گونه درخت به صورت زودرس و یا دیررس برداشت شده و روانه بازار می شود. در میان نارنگی ها ارقام ایواساکی، میاگاوا، اکتیو و هوشیموتو در باغ های مرکبات مازندران زودرس محسوب می شوند و به طور معمول برداشت آنها از دهه دوم شهریور آغاز می شود.

پاییز و قصه تکراری باغداران مازندران برای فروش مرکبات

باغدار نمونه ملی مازندران که رکورد تولید ۱۵۷ تن مرکبات در هکتار سال گذشته را به نام خود ثبت کرده است، در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با انتقاد بر پایین بودن قیمت مرکبات نسبت به سایر محصولات کشاورزی گفت: این مساله ناشی بی توجهی به صادرات این محصول است.

سامان خلیلی پالندی با اظهار این که پایین بودن قمیت نوبرانه نارنگی زودرس حتی نسبت به سال گذشته بیسیار جای تاسف دارد، افزود: سال گذشته هر کیلو نارنگی زودرس سر باغ تا ۸۰ هزار تومان هم خرید و فروش شد، اما اکنون همین میوه از سوی دلالان واسطه ها کمتر از ۵۵ هزار تومان قیمت می خورد.

وی تصریح کرد: امسال هزینه تولید مرکبات با توجه به افزایش قیمت نهاده های کشاورزی به خصوص کود و سم تا چهار برابر بیشتر شده است، در این شرایط سخت اقتصادی باغداران که تمام امیدشان به فروش محصولشان است، جوابگوی زندگی خانواده خود باشند، یقین دارم حتی باغدارانی که از متوسط میزان تولید در هر هکتار بیشتر برداشته باشند، با این قیمت نسبت به ادامه فعالیت باغداری تجدید نظر خواهند کرد.

خلیلی با توضیح این نکته که امسال با وجود هجوم آفت مگس میوه به باغ های مرکبات مازندران، باغ منطقه فرح آباد ساری نیز خسارتی نداشته است، ادامه داد: باغداران با امید به این که محصولشان را با قیمت مناسب البته با سود متعارف می فروشند، توانستند محصول را به مرحله برداشت و عرضه به بازار برسانند، اما قیمت امروز آنان را سرورده کرده است.

وی با توضیح این نکته که همچنان وضعیت بسته بندی مرکبات نامناسب است و عرضه و فروش این میوه نیز ساماندهی شده نیست، گفت: در صادرات این میوه نیز با مشکل جدی مواجه هستیم و این که طبق آمار سالانه کمتر از ۱۰۰هزار تن مرکبات مازندران صادر می شود نسبت به تولید بیش از سه میلیون و ۵۰۰ هزار تن بسیار ناچیز است.

پیشنهاد قیمت خرید کمتر از ۵۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم نارنگی سر باغ در مازندران

بررسی میدانی خبرنگاران ایرنا از شهرستان های مختلف استان بویژه قائمشهر، بابل و ساری نشان می دهد که بسیاری از دلالان در این مورد به صورت شبکه ای و گروهی عمل می کنند از نیاز باغداران خرده پا به نقدینگی بیشترین سوء استفاده را می کنند. از طرفی سختی و حساسیت نگهداری مرکبات هم عامل دیگری است که سبب می شود تا باغداران عنان بازار این میوه را به دست دلالان بسپارند راه را برای منفعت بری کلان آنان باز بگذارند.

علی روحی باغدار بخش گتاب بابل که خود را صاحب حدود یک هکتار باغ مرکبات معرفی کرده است، در گفت و گو با خبرنگار ایرنا وضعیت میوه مرکبات امسال را به لحاظ اندازه و مقدار مطلوب توصیف کرد و گفت: با توجه به پیش بینی شرایط مناسب آب و هوایی، باغداران نسبت به عرضه و فروش زودهنگام خودداری می کنند.

وی پایین بودن قیمت نارنگی زود رس را شوکی بزرگ به باغداران توصیف کرد و افزود: در حال حاضر قیمت نارنگی زودرس نوبرانه کیلویی ۵۵ تومان سر درخت و حدود ۶۵ هزار تومان در بازار عمده فروشی است قیمتی که اصلا به صرفه نیست.

وی در عین حال گفت: البته با توجه به اصل عرضه و تقاضا و اینکه تا چند روز آینده بازار های مختلف روستایی و شهری استان مملو از انواع مرکبات می شود، اینکه قیمت ها کمتر از این شود، محتمل است.

روحی ادامه داد: صد البته بیشتر باغداران خرده پا که تعداد آنان نیز در استان مازندران زیاد است و توان انبار داری را ندارند، در موج حرف های واسطه ها، با هر قیمتی محصول را در بازار عرضه می کنند.

این باغدار با بیان اینکه در مجموع میل به فروش زودهنگام از سوی باغداران در حال حاضر نسبت به سال قبل در چنین روزهایی کمتر است، خاطر نشان کرد: مهمترین حمایتی که دولت می تواند به باغداران استان مازندران انجام بدهد، صادرات این میوه است. صادراتی که با توجه به شرایط جنگی امروز کشور بعید به نظر برسد.

تقسیم بندی باغداری مرکبات مازندران

از آنجایی که شرایط آب و هوایی و زمین در مازندران برای کاشت درختان مرکبات فراهم است، به طور کلی در بیشتر زمین های شهری و روستایی استان شاهد باغداری ' خود مصرفی ' هستیم.

گروه دومی که به عنوان تولید کننده مرکبات دراستان مازندران هستند، باغداری در زمین های زیر هزار تا ۲هزار مترمربع است که علاوه بر خود مصرفی، تولیدات آنان تا حدودی تعادل کننده و تکمیل کننده درآمد خانوارهای روستایی و شهری است.

بررسی ها نشان می دهد اغلب باغداری که در زمین های زیر هزار متر انجام می شود در واقع به دلیل قانون تقسیم ارث قطعه قطعه شد و باغداری در زمین های کم مساحت برای بسیاری از کارمندان و شهرنشینان و روستاییانی که برنجکاری شغل اصلی آنان است، نوعی تفریح، خود مصرفی و تکمیل کننده درآمدی آنان محسوب می شود.

تولیدات مرکبات مازاد بر مصرف این گروه از باغداران نیز معمولا به صورت سفارشی بین دوستان و فامیلان و یا در بازار روزهای مختلف عرضه می شود.

باغداری درآمدزا، توسط گروه سومی که دارای باغات مرکبات پنج هزار متر مربع تا بیش از ۲هکتار در استان مازندران هستند، انجام می شود. بر اساس آمار و ارقام و بررسی های صورت گرفته، در هر یک از گروه هایی که در استان مازندران باغداری مرکبات را انجام می دهند به باغداری حرفه ای توجهی نمی کنند. عرضه و تقاضا همواره به عنوان یک قاعده مهم و تعیین کننده و عامل نوسانات قیمت کالا در بازار است و این شاخص در محصولات کشاورزی مازندران به دلایل مختلف از جمله رفتار های غیر حرفه ای کشاورزی سبب می شود تا دلالان برنده اصلی این بازار باشند.

در هر حال، به با وجود این که استان مازندران با ظرفیت ۷۲ نوع از تولیدات محصولات کشاورزی، حدود ۱۱ درصد از ارزش افزوده بخش کشاورزی کشور را به خود اختصاص می دهد، اما رفتار های غیر حرفه ای در زمینه های زیر ساختی، نهاده های کشاورزی، فعالیت های فنی و مهندسی کشاورزی و بازار عرضه و تقاضا، همچنان کشاورزی این خطه شمال ایران را مستعد بحران می کند.

انتهای خبر/