کد خبر : 39706
تاریخ خبر : 1405/03/27
مشکلی که به نوآوری انجامید؛
اینجا اختراع قد میکشد اما پشتیبانی نه!
از ساری تا محمودآباد، طی شد، جایی که روایت آن به دل یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی کشاورزی شمال کشور گره خورد؛ جایی که در یک کارگاه مکانیزاسیون، طرحی برای کاهش آتشزدن کاه و کلش و ارتقای بهرهوری کمباینها در حال اجراست.
به گزارش مازنداصناف، و به نقل از پایگاه خبری بلاغ - به بهانه هفته کشاورزی، از ساری راهی محمودآباد شدیم؛ جادهای که هرچه از شهر دورتر میشد، آرامآرام به دل شالیزارها میرسید و نشانههای کشاورزی در دو سوی مسیر پررنگتر میشد. مقصد، کارگاهی بود در حوزه مکانیزاسیون کشاورزی؛ جایی که خدمات به کمباینداران و تراکتورداران ارائه میشود و در گوشهای از آن، صدای فلز و ابزار، با زندگی مزرعه گره خورده بود.
در بدو ورود، فضای کارگاه با رفتوآمد کارگران و حضور چند دستگاه کمباین نیمهتعمیر، تصویری زنده از کار و تلاش پیش چشم میگذاشت. یک سوی کارگاه، تراشکاری مشغول کار بود و در سوی دیگر، چند کارگر با دقت و حوصله، در حال تعمیر و آمادهسازی کمباینهایی بودند که قرار است دوباره به دل شالیزارها بازگردند. هر صدا، از برخورد آچار با فلز تا روشن و خاموش شدن دستگاهها، بخشی از ریتم یک کارگاه زنده را میساخت؛ جایی که صنعت و کشاورزی در هم تنیدهاند.
اما در دل این فضای صنعتی، ایدهای متفاوت در حال جان گرفتن بود؛ اختراعی در راستای کاهش آثار زیستمحیطی و همراستا با قانون هوای پاک. سالهاست که آتشزدن کاه و کلش پس از برداشت برنج، به یکی از چالشهای جدی مازندران تبدیل شده؛ چالشی که نهتنها به خاک و زمین آسیب میزند، بلکه در بسیاری از مواقع با کاهش دید افقی، زمینهساز تصادفات جادهای در محورهای اطراف اراضی شالیزاری نیز شده است.
در همین زمینه، رضا کاظمی، مدیرعامل شرکت تعاونی کمباینداران محمودآباد و نایبرئیس اتحادیه کمباینداران مازندران، از مسیری میگوید که به طراحی و اجرای یک راهحل بومی ختم شده است.
او معتقد است دغدغه سالهای گذشته جهاد کشاورزی در خصوص سوزاندن کاه و کلش، انگیزهای شد تا تجربههای فنی خود در حوزه کمباین و همکاری با شرکتهای خارجی را با نیازهای واقعی مزارع مازندران تلفیق کند.
کاظمی در میان صدای کارگاه و کمباینهای نیمهجان، از روزهایی میگوید که به سادگی نگذشتهاند؛ روزهایی که به باور او، حاصل تجربههای پراکنده نبود، بلکه ثمره سالها کار در دل مزرعه و تعمیرگاه بود. او میگوید: بیش از بیست سال تجربه و دانش را در این مسیر به کار گرفتیم و سه سال درِ کارگاه را بستیم تا بتوانیم به این فهم برسیم و این اختراع را به نتیجه برسانیم؛ سه سالی که در ظاهر سکوت بود، اما در واقع، پر از آزمون، خطا و بازسازی دوباره همه چیز بود.
به گفته او، این ایده از سال ۱۴۰۰ بهعنوان یک طرح مطرح شد و پس از طی مراحل طراحی و آزمون، وارد فاز اجرایی شد؛ بهگونهای که نمونه اولیه آن تا شهریورماه به مرحله ساخت میرسد. در این مسیر، تمرکز اصلی بر حل مشکلی بود که سالها در زمان برداشت برنج خود را نشان میداد؛ یعنی اختلال در خروجی کاه کمباینها و در عین حال، ضرورت مدیریت پسماند مزرعه بدون آسیب به خاک.
بر اساس این طرح، سامانه کاهخردکن به گونهای طراحی شده که بر روی کمباینهای مختلف، از مدلهای قدیمیتر تا کمباینهای جدید با توانهای متفاوت، قابل نصب است. تاکنون ۱۸ دستگاه از این سامانه بر روی کمباین متقاضیان نصب شده و آماده ارائه خدمات گستردهتر به بهرهبرداران است.
مدیرعامل شرکت تعاونی کمباینداران محمودآباد همچنین با اشاره به ظرفیتهای فنی این طرح گفت: سامانه کاهخردکن یا کاهکوب بر روی انواع کمباینهای متداول در کشور، از مدلهای ۲۰۱۳ با موتور ۷۵ اسب بخار تا کمباینهای ۱۰۰ اسب بخار قابل نصب است و محدودیتی از این نظر وجود ندارد.
کاظمی تأکید میکند: نصب این سامانه تأثیری بر مصرف سوخت ندارد و در عین حال، میزان ریزش محصول را نیز بهطور قابل توجهی کاهش میدهد.
نایبرئیس اتحادیه کمباینداران مازندران، با صراحت از چالشهای موجود در مسیر حمایت و توسعه صنعتی این طرح سخن میگوید و تأکید دارد که با وجود موفقیت در نصب محدود و آزمونهای میدانی، گسترش آن نیازمند پشتیبانی جدیتر نهادهای مسئول است؛ در غیر این صورت، بسیاری از این ظرفیتها در حد تجربههای محدود باقی خواهند ماند.
به گفته او، بیش از دو دهه تجربه فنی در کنار چند سال کار متمرکز و توقف فعالیتهای روزمره کارگاه، صرف رسیدن به این نقطه شده است؛ مسیری که با وجود نتیجه فنی قابل قبول، همچنان با چالشهای حمایت و تولید انبوه روبهروست.
او از دغدغه مهمتری نیز سخن میگوید؛ اینکه بومیسازی این فناوری و رساندن آن به مقیاس تولید انبوه، نیازمند حمایت جدیتر دستگاههای مسئول است.
کاظمی از نبود حمایت کافی برای تولید انبوه این طرح گلایه کرد و گفت: با وجود موفقیت در آزمونهای اولیه و نصب محدود دستگاهها، هنوز امکان توسعه صنعتی و تولید انبوه آن به دلیل محدودیتهای حمایتی و مالی فراهم نشده است.
به گفته او، در صورت حمایت و ورود به تولید انبوه، این سامانه میتواند در سطح گستردهتری در شالیزارهای مازندران و سایر استانهای شمالی مورد استفاده قرار گیرد و نقش مهمی در کاهش آلودگی ناشی از سوزاندن کاه و کلش ایفا کند.
از تسهیلات تا مزرعه؛جهش مکانیزاسیون در کشاورزی مازندران
اسداله تیمورییانسری، سرپرست سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران، در گفتوگو با خبرنگار بلاغ با اشاره به آخرین وضعیت اجرای طرح مکانیزاسیون کشاورزی در استان اظهار کرد: از مجموع ۴۴۴۰ میلیارد ریال تسهیلات خط اعتباری مکانیزاسیون که به استان اختصاص یافته بود، تاکنون و پس از پیگیریهای مستمر، مبلغ ۵۰۲۴ میلیارد ریال به یکهزار و ۲۱۴ متقاضی پرداخت شده است.
وی با بیان اینکه میزان پرداخت انجامشده معادل ۱۱۳ درصد اعتبار تخصیصی است، افزود: این عملکرد موجب شده استان مازندران در جایگاه نخست کشور از نظر جذب تسهیلات مکانیزاسیون کشاورزی قرار گیرد.
تیمورییانسری با اشاره به استقبال گسترده کشاورزان از این طرح و تشکیل پروندههای متعدد در شعب بانک کشاورزی استان، از درخواست اضافهبرداشت بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان از محل اعتبارات شناور کشور خبر داد.
سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران همچنین در تشریح اقلام تأمینشده در قالب این تسهیلات، تصریح کرد: در راستای سیاستهای مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی، تاکنون ۶۴ دستگاه تراکتور، ۵ دستگاه کمباین غلات، ۱۱۵ دستگاه کمباین برنج، ۲۳۱ دستگاه نشاکار برنج، ۶۶۸ دستگاه تیلر، ۳۵ دستگاه کلتیواتور باغی، ۸ دستگاه پهپاد و ۷۰ دستگاه انواع ادوات کشاورزی میان متقاضیان توزیع شده است.
وی در پایان هدف از اجرای این طرح را افزایش ضریب و درجه مکانیزاسیون کشاورزی استان و در نهایت ارتقای بهرهوری و کاهش هزینههای تولید در بخش کشاورزی عنوان کرد.
این طرح در عین حال، پاسخی به یک نیاز مشترک در استانهای شمالی کشور نیز هست؛ جایی که گیلان و مازندران هر ساله با مسئله آتشزدن کاه و کلش و پیامدهای زیستمحیطی آن مواجهاند. اکنون هدف این است که کمباینها نه فقط ابزار برداشت، بلکه بخشی از راهحل حفظ محیطزیست و کاهش آلودگی نیز باشند.
بازدید از این کارگاه در محمودآباد، تصویری روشن از پیوند تجربه، نیاز و نوآوری به نمایش میگذارد؛ جایی که یک مسئله قدیمی، در قالب یک اختراع بومی، در مسیر تبدیل شدن به راهحلی عملی برای شالیزارهای شمال کشور قرار گرفته است؛ اما همچنان در انتظار عبور از مرحله تجربه و رسیدن به تولید انبوه، در سایه حمایتهای جدیتر باقی مانده است.
گزارش: مجتبی قربانی
انتهای خبر/